Ubezpieczenia transportowe
Transport jest jedną z branż, w których ubezpieczenia odgrywają kluczową rolę w bezpieczeństwie działalności, ale jednocześnie stanowią istotny koszt operacyjny. W Optima Broker doskonale rozumiemy specyfikę rynku transportowego, dlatego programy ubezpieczeniowe projektujemy w taki sposób, aby przy możliwie najniższej składce zapewnić realne i bezpieczne funkcjonowanie firmy transportowej.
Odpowiedzialność cywilna przewoźnika drogowego – więcej niż jedna polisa
Odpowiedzialność cywilna przewoźnika drogowego nie ogranicza się wyłącznie do realizacji zleceń transportowych. Co istotne, jedna polisa nie jest w stanie objąć całego zakresu odpowiedzialności przedsiębiorstwa transportowego.
Przewoźnik ponosi odpowiedzialność m.in. za:
- szkody spowodowane przez użytkowane pojazdy – w tym zakresie podstawową ochronę zapewnia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, jednak nie obejmuje ono wszystkich zdarzeń (np. szkód środowiskowych związanych z wyciekiem paliwa po kolizji), ubezpieczyciel nie odpowiada i jeżeli przewoźnik nie posiada dodatkowych ubezpieczeń to musi je pokryć we własnym zakresie,
- szkody powstałe podczas transportu – szkody w przewożonym towarze są pokrywane w znacznej części z ubezpieczenia OC przewoźnika drogowego ale niestety znaczna część umów ubezpieczenia jest skonstruowana tak, że zakłady ubezpieczeń w dużym stopniu ograniczają swoją ochronę. Podczas transportu zdarzają się jednak szkody, które nie podlegają ubezpieczeniu OC przewoźnika drogowego. Są to np. szkody powstałe podczas załadunku lub rozładunku polegające na uszkodzeniu mienia, które nie będzie transportowane (np. uszkodzenie wózka widłowego lub innego mienia przez kierowcę, który pomagał w rozładunku),
- szkody, których doznali pracownicy i ponosi za nie odpowiedzialność pracodawca,
- szkody, spowodowane kontrahentom ale nie powstałe w przewożonym towarze..
To tylko najbardziej typowe przykłady odpowiedzialności cywilnej w transporcie. Doświadczony broker ubezpieczeniowy, znający realia branży, potrafi właściwie skonstruować program ochrony – tak, aby zapewnić satysfakcjonujący zakres ubezpieczenia przy rozsądnych kosztach.
Ubezpieczenie OC przewoźnika drogowego – oczekiwania a rzeczywistość
Przy zawieraniu umowy OC przewoźnika drogowego wielu przedsiębiorców kieruje się głównie wysokością składki. Część pośredników, nie znając szczegółowo prawa transportowego ani realnej odpowiedzialności przewoźnika, obniża składkę poprzez istotne zawężanie zakresu ochrony – często bez jasnego informowania o konsekwencjach.
Dopiero w momencie wystąpienia szkody okazuje się, że tania polisa nie zapewnia oczekiwanego bezpieczeństwa, a ubezpieczyciel odmawia wypłaty odszkodowania lub znacząco ją ogranicza.
Czy przewoźnik zawsze odpowiada za szkodę w towarze?
Zarówno ustawa o transporcie drogowym towarów regulująca przewozy na terenie Polski jak i Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) regulująca zasady przewozów międzynarodowych przewiduje sytuacje, w których przewoźnik jest zwolniony z odpowiedzialności za uszkodzenie, utratę towaru lub opóźnienie w dostawie.
W przewozach międzynarodowych podstawowa odpowiedzialność przewoźnika jest ograniczona do 8,33 SDR za każdy kilogram wagi brutto towaru (na początek 2026 r. ok. 48,80 zł). Odpowiedzialność ta może zostać podniesiona umownie lub w wyniku określonych okoliczności.
Odpowiedzialność przewoźnika a odpowiedzialność ubezpieczyciela – przykład praktyczny
Przewoźnik przewozi 500 laptopów o wartości 3 000 zł każdy:
- wartość towaru: 1 500 000 zł,
- waga: 1 000 kg.
Jeżeli odpowiedzialność przewoźnika nie została umownie podniesiona odpowiada on do 8,33 SDR (48,80 zł) za kg wagi brutto laptopa.
1 000 kg × 48,80 zł = 48 800 zł – do tej kwoty odpowiada zarówno przewoźnik, jak i ubezpieczyciel.
Jeżeli jednak szkoda powstanie wskutek rażącego niedbalstwa, odpowiedzialność przewoźnika zostaje podniesiona do pełnej wartości szkody. W takim przypadku ubezpieczyciel odpowiada wyłącznie do limitu określonego w umowie, który często bywa istotnie niższy (np. 100 000 EUR). Pozostałą kwotę ok. 1 000 000 zł przewoźnik musi pokryć z własnych środków.
Jakie jeszcze „niespodzianki” mogą spotkać przewoźnika?
Jeżeli umowa ubezpieczenia jest skonstruowana prawidłowo to praktycznie zawsze ubezpieczyciel staje w jednym szeregu z przewoźnikiem i albo za niego płaci albo go broni przed roszczeniem, włącznie z procesami sądowymi.
Jeżeli jednak w umowie ubezpieczenia są liczne wyłączenia ubezpieczyciel informuje, że zaistniały okoliczności, w których nie ponosi odpowiedzialności i niech przewoźnik radzi sobie sam…
Najczęstsze wyłączenia i ograniczenia odpowiedzialności
Ubezpieczyciele często ograniczają lub wyłączają ochronę m.in. w przypadku:
- rażącego niedbalstwa,
- parkowania w miejscach niezgodnych z wytycznymi ubezpieczyciela (np. niektóre MOP-y),
- umownego podniesienia odpowiedzialności powyżej 8,33 SDR/kg.
Lista ograniczeń jest znacznie dłuższa – dlatego analiza OWU i negocjacja zapisów mają kluczowe znaczenie.
Kogo i od czego chroni OC przewoźnika drogowego?
Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej przewoźnika drogowego, podobnie jak inne ubezpieczenia OC, chroni ubezpieczonego od konsekwencji finansowych w przypadku kiedy ponosi on odpowiedzialność za szkodę.
Zadaniem ubezpieczyciela, z którym przewoźnik zawiera umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przewoźnika drogowego nie jest:
- ochrona przewożonego towaru,
- ochrona interesów nadawcy, odbiorcy czy zleceniodawcy.
Ubezpieczyciel ma więc za zadanie wypłacić odszkodowanie, do zapłaty którego zobowiązany jest przewoźnik lub go obronić przed niesłusznymi roszczeniami.
Niejednokrotnie zdarza się, że przewoźnik aby utrzymać dobre kontakty ze zleceniodawcą chciałby żeby ubezpieczyciel wypłacił odszkodowanie a zakład ubezpieczeń odmawia wypłaty informując, że przewoźnik nie ponosi odpowiedzialności za szkodę.
Funkcja ubezpieczenia została spełniona ale ani przewoźnik ani zleceniodawca nie są zadowoleni… Jak temu zaradzić? Najlepiej omówić to ze swoim brokerem ubezpieczeniowym i ewentualnie pomyśleć o dodatkowych ubezpieczeniach, które zagwarantują zadowolenie wszystkich stron.
Reklamacje i inne roszczenia do przewoźnika.
Każdy przewoźnik spotyka się z reklamacjami i roszczeniami w związku z wykonywanymi przewozami. Roszczenia te nie zawsze są zasadne. Na rynku przewozowym przyjęło się, że za każde zdarzenie kierowana jest reklamacja do przewoźnika i jest on obciążany kosztami. Wiele z tych reklamacji jest niezasadnych i przewoźnicy niesłusznie są obciążani. Doświadczony broker ubezpieczeniowy jest w takich sytuacjach pierwszą linią obrony przewoźnika – analizuje zasadność roszczeń, wspiera w likwidacji szkód i reprezentuje klienta wobec ubezpieczyciela.